Chủ Nhật, 11 tháng 12, 2016

Cách nâng cao hiệu quả cho tuyển dụng

Có ý kiến cho rằng nên mời càng nhiều phòng ban có liên quan tham gia vào buổi phỏng vấn càng tốt. Thế nhưng điều đó lại khiến buổi phỏng vấn không thành công như mong đợi vì không có thời gian đào sâu, tìm hiểu rõ những kỹ năng của ứng viên. Một điểm nữa cần chú ý là phải có biên bản các cuộc phỏng vấn và cần có sự xem xét, phân tích thấu đáo biên bản để làm cơ sở cho các quyết định sau này. 

Bằng cách giảm thiểu các sai lầm cơ bản trong quá trình tuyển dụng, từ tuyển chọn, thu thập thông tin tới phỏng vấn, công ty hoàn toàn có thể nâng cao hiệu quả "săn đầu người" của mình theo những gợi ý dưới đây. 
Tuyển chọn: Không nên tin cậy vào một hoặc hai phương thức tuyển dụng để phát hiện ra ứng viên tài năng. Để tuyển được ứng viên ưng ý, nên sử dụng nhiều cách thức khác nhau, ví dụ tiến cử nhân viên có uy tín trong công ty, thông báo tuyển dụng, thuê công ty chuyên làm dịch vụ tuyển dụng, hoặc hợp tác với chuyên viên giỏi. 

Tìm kiếm thông tin: Khoa học kỹ thuật phát triển đã tạo nên một cuộc cách mạng thông tin và việc truy cập vào các kho thông tin, trong đó sử dụng nguồn tin Internet để đưa ra quyết định là một việc làm cần thiết. 

Quá trình phỏng vấn: Một điều rất quan trọng là các buổi phỏng vấn phải được chuẩn bị kỹ từ trước. 

Tìm được một người tài giỏi, phù hợp với yêu cầu của công ty không hề dễ dàng. Phải phối hợp việc phân tích thông tin ứng viên và sự chuẩn bị chu đáo cho các vòng phỏng vấn để quyết định cuối cùng được rõ ràng và chính xác. Đó là những nguyên tắc cơ bản để giành phần thắng trong cuộc chiến thu hút nhân tài trong thời đại ngày nay. 

Làm nổi bật những kỹ năng của bạn trong buổi phỏng vấn

Nêu bật những thành tích, những lời khen ngợi từ cấp trên và thời gian làm việc trước đó của bạn. Chứng minh sự phù hợp từ kinh nghiệm của những công việc trước đó với vị trí bạn ứng tuyển. 

Trong cuộc cạnh tranh trên thị trường lao động, các công ty sẽ nhìn vào những kỹ năng của ứng viên để quyết định lựa chọn ứng viên nào sẽ phù hợp nhất cho môi trường làm việc của họ. Trong lúc phỏng vấn, bạn muốn cho thật chắc chắn thành công tốt đẹp thì bạn cần phải làm nổi bật những kỹ năng của bạn để sao cho  bạn đặc biệt nổi bật hơn những ứng viên khác. 
Sau đây là những kỹ năng mà bạn nên tập trung vào để tạo ra sự khác biệt: 
1. Kỹ năng sẵn có cho công việc 
Đây là những kỹ năng mà hiện tại bạn đang có, và có thể được sử dụng cho công việc hoặc cho công ty bạn ứng tuyển. Rất nhiều nhà tuyển dụng sẽ nghiên cứu kỹ những kỹ năng mà bạn đã có sẵn và không cần phải đào tạo thêm. Đây là những gì bạn nên nhấn mạnh trong sơ yếu lí lịch của mình, và rất có thể đó là nguyên nhân chính bạn sẽ được gọi phỏng vấn. 

2. Tính cách 

Khi một nhà tuyển dụng phỏng vấn bạn, họ sẽ cố hình dung xem bạn sẽ phù hợp như thế nào với môi trường công việc hiện tại trong văn phòng của họ. Họ cũng sẽ đánh giá tính cách của bạn xem bạn có phù hợp với êkíp của họ hay không và những điểm mạnh của bạn có bổ sung được cho nhóm không.

Khi một nhà tuyển dụng yêu cầu bạn kể về bản thân mình, hãy để cho họ biết  tình trạng nghề nghiệp của bạn và cả những tính cách tốt của bạn nữa. Hãy kể cho người phỏng vấn biết đôi điều về việc bạn mang những tính cách cá nhân vào việc phát triển nghề nghiệp như thế nào. 

3. Kinh nghiệm 
Điều này sẽ bao gồm những thành tích đạt được trong quá trình học tập, huấn luyện bên ngoài công việc, bất kỳ cuộc triển lãm thương mại nào hoặc những buổi tọa đàm mà bạn đã được tham gia để đẩy mạnh những hiểu biết về chuyên môn cho sự phát triển những kỹ năng của bạn. 

Dựa vào lĩnh vực mà bạn ứng tuyển, hãy thể hiện sự luôn thay đổi tiến bộ bằng việc quan tâm đến việc tiếp tục học thêm những kiến thức chuyên môn qua các khóa huấn luyện, hay học thêm một văn bằng nữa chẳng hạn để luôn cải tiến trình độ chuyên môn của bạn. 

Hãy để cho nhà tuyển dụng biết những giá trị bạn mang đến cho công ty họ và cho công việc bằng cách làm nổi bật những kỹ năng của bạn. Mỗi người đều có những kinh nghiệm và kỹ năng đặc biệt , hãy chắc chắn những điều đó sẽ được sáng tỏa thông qua lúc phỏng vấn.

"Rớt đài" từ những điều sơ đẳng nhất...

Cô đã tự rút ra kinh nghiệm “xương máu” là: "Hồi còn trên ghế giảng đường, hầu như chỉ biết có kiến thức từ bên trong giảng đường, tức thầy dạy bao nhiêu thì "hưởng" bấy nhiêu. Lẽ ra, học 1 phải biết 5, 6, thậm chí phải biết 10 - phải tranh thủ trang bị thêm kiến thức và tiếp xúc thực tế càng nhiều càng tốt". 

Nhiều người lao động không hiểu tại sao mình bị "rớt đài" sau các vòng thi tuyển, dù rằng mình cũng có bằng cấp, chuyên môn "đầy mình". Thực tế, những nguyên nhân tưởng chừng rất nhỏ song cũng đủ khiến nhà tuyển dụng thẳng tay loại bạn ra khỏi danh sách ứng viên, nhất là các công ty lớn và công ty đa quốc gia. 

Đi dự tuyển hay... đi chợ? 

Chị Trịnh Thanh Trang - phụ trách phòng Nhân sự Công ty Dịch thuật ngôn ngữ Best (Mỹ) nhận xét, nhiều người đến phỏng vấn trong bộ dạng không khác gì "đi chợ". Họ đến phỏng vấn khi đã quá trễ giờ hoặc chờ đến lượt mình phỏng vấn thì đột ngột gọi điện lại xin hẹn giờ khác... 

Trong khi đó, anh Nguyễn Văn Sáng - Trưởng phòng Cung ứng lao động, Trung tâm Dịch vụ việc làm Thanh niên (Thành Đoàn TP.HCM) cho biết, các nhân viên tuyển dụng lao động ở đây không thể nào không "ấn tượng" với một số bạn trẻ vào đăng ký việc làm mà khẩu trang vẫn bịt kín trên mặt; bao tay cũng không "thèm" tháo ra cho lịch sự... 

Theo anh Sáng, nhiều nhà tuyển dụng từng lên tiếng phàn nàn rằng họ thấy "mệt mỏi" trước những người lao động không chịu chuẩn bị những vấn đề cơ bản trước khi bước vào dự tuyển. Hồ sơ xin việc thì hết sức sơ sài, cẩu thả hoặc quá dài dòng; hiểu "lơ tơ mơ" về công việc, công ty mà mình định "đầu quân" vào. Thậm chí, có người đã copy đơn xin việc (bằng tiếng Anh) của một người bạn (vì thấy hay quá (!). Đến khi nhà tuyển dụng đọc đơn xin việc mới "tá hỏa": "Tôi biết Coca Cola là một đơn vị nổi tiếng về sản xuất bột giặt trên thế giới!”. 
Chìa khóa thành công: Thái độ là quan trọng 
Được một công ty dược Hàn Quốc tuyển dụng vào làm vài tuần, anh Nguyễn Huy Vượng (ngụ 22A/16 Hồ Bá Kiệm, P.6, Q.10, TP. HCM) chia sẻ kinh nghiệm chỉ bằng cụm từ ngắn gọn: "Hãy tự tin!". Nhớ lại những lần thất bại "chua cay" trước đây, anh thừa nhận nguyên nhân chủ yếu là do trạng thái không tự tin, đi dự tuyển việc làm mà như đi cầu cạnh, xin xỏ người ta. 

Tuy nhiên, sự tự tin thái quá, phô trương những kiến thức bằng cách "vung tay vung chân", thao thao bất tuyệt về những điều không ăn nhập với vị trí dự tuyển... cũng đủ khiến người lao động bị "nốc-ao" ngay trên "sàn" tuyển dụng. Chị Nguyễn Vân Thủy - Trưởng phòng Hành chính nhân sự Công ty LG (liên doanh Hàn Quốc - Việt Nam) tại TP.HCM nhận xét: "Nhiều người đưa ra nhiều bằng cấp, kiến thức giỏi nhưng lại không chứng tỏ được khả năng thực tế trong lĩnh vực nào cả”. 

"Tưởng phỏng vấn gì, té ra là mấy câu bâng quơ về gia đình, bạn bè..."; "không ngờ công ty lớn như vậy mà gọi mình tới chỉ hỏi về ba loại đặc sản, sở thích và cả... khuyết điểm của mình!", sau một số cuộc phỏng vấn, không ít người lao động bày tỏ sự "ngỡ ngàng" như vậy. Tuy nhiên, với những nhà tuyển dụng, đó là những câu hỏi hoàn toàn không là "bâng quơ", "chơi chơi" chút nào. Đó chính là sự kiểm tra phản ứng linh hoạt và kiến thức về cuộc sống của người lao động. 

Giám đốc Công ty Phát triển nguồn nhân lực NetViet, ông Dương Xuân Giao khẳng định, 3 yếu tố quan trọng quyết định sự thành hay bại của các ứng viên lao động, theo thứ tự như sau: 1- Thái độ; 2- Kinh nghiệm làm việc; 3- Kiến thức, chuyên môn. 

Ông Giao nói: "Cái người lao động thiếu khi đi phỏng vấn chính là thái độ (attitude), thể hiện sự nhiệt tâm và trung thực của họ đối với công việc mà họ đang dự tuyển. Trên thực tế, không ít doanh nghiệp chấp nhận tái đào tạo những người chưa hoàn thiện lắm về kiến thức, kinh nghiệm, miễn sao họ có thái độ chân thành, đúng đắn và bản lĩnh...". Vì thế, ông luôn dặn dò các ứng cử viên: "Hãy thi bằng tất cả tâm hồn của mình!"... 

Chuẩn bị từ... xa 

Sau một năm lặn lội đi tìm việc, bạn Nguyễn Thị Điệp - cựu sinh viên khoa Công nghệ thông tin, Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM vừa bị... rớt trong cuộc thi tuyển vào Công ty Tin học Lạc Việt. Lý do chính: thiếu kinh nghiệm viết các phần mềm. 

Hiện nay, Điệp vừa làm các công việc văn phòng tạm thời để kiếm sống, vừa đeo đuổi các lớp học về lập trình, thiết kế đồ họa và cả phương pháp làm việc theo nhóm... để chuẩn bị cho các cuộc phỏng vấn mới với niềm tin "đánh chắc, thắng chắc". 

Kỹ năng mềm là ưu tiên hàng đầu khi tuyển dụng

Khi đi tìm việc, bạn cần chú trọng đến những kỹ năng mà nhà tuyển dụng cần và sau đó thể hiện những kỹ năng đó trong bản CV, trong buổi phỏng vấn xin việc.

Túi hồ sơ của bạn có đủ các loại bằng cấp, bạn tự tin về khả năng chuyện môn của mình…Nhưng như thế vẫn chưa đủ. Nhà tuyển dụng còn cần gì ở bạn? 

Ngày nay các công ty đều tìm kiếm những ứng viên mà ngoài những kỹ năng “cứng”, (thường xuất hiện trên bản lý lịch, khả năng học vấn của bạn, kinh nghiệm và sự thành thạo về chuyên môn) họ còn cần phải có những kỹ năng để bổ sung và phụ trợ cho kỹ năng cứng đó (gọi là kỹ năng mềm). 

Kỹ năng mềm là một tập hợp những khả năng, thói quen, thái độ và cách giao tiếp xã hội, chúng không mang tính chuyên môn, không thể sờ nắm, không phải là kỹ năng cá tính đặc biệt, chúng quyết định khả năng bạn có thể trở thành nhà lãnh đạo. 

Các công ty đánh giá cao những ứng viên có kỹ năng mềm. Và những kỹ năng mềm phổ biến nhất mà nhà tuyển dụng thường tìm kiếm ở các ứng viên là: 

- Nhiệt tình trong công việc: Bạn có động lực và tận tâm với công việc của mình hay không? Bạn sẽ đam mê và làm hết mình vì công việc đó chứ? 

- Thái độ tích cực: Bạn có lạc quan, vui vẻ không? Bạn sẽ tạo được niềm sự thích thú và say mê công việc đó chứ? 

- Kỹ năng giao tiếp tốt: Bạn có phải là người vừa biết nói chuyện, vừa biết lắng nghe? Bạn có thể chia sẻ những tình huống trong công việc và yêu cầu của mình với các đồng nghiệp, khách hàng…một cách tích cực và xây dựng. 

- Kỹ năng quản lý thời gian: Bạn có biết cách sắp xếp những ưu tiên trong công việc và làm nhiều việc một lúc? Bạn có biết sử dụng thời gian của mình một cách thông minh?

- Kỹ năng giải quyết các vấn đề: Bạn năng động và sáng tạo trong việc giải quyết các vấn đề chắc chắn sẽ nảy sinh trong quá trình làm việc? Bạn sẽ đảm nhận giải quyết công việc hay "nhường phần" cho người khác? 

- Làm việc theo nhóm: Bạn có khả năng làm việc tốt theo nhóm? Bạn đóng góp tích cực và đôi khi như kiêm vai trò là người lãnh đạo? 

- Tự tin: Bạn có thực sự tin rằng mình có thể làm được công việc này? Bạn có thể hiện thái độ bình tĩnh và tạo sự tự tin cho người khác? Bạn có khuyến khích được mọi người đặt các câu hỏi cần thiết để đóng góp ý kiến xây dựng? 

- Biết thừa nhận và học hỏi từ những lời phê bình: Bạn có thể biến những lời phê bình thành những kinh nghiệm và bài học cho bản thân? Bạn có thể học hỏi và tự phát triển để trở thành một người chuyên nghiệp? 

- Tính linh hoạt: Bạn có thể thích nghi được với những tình huống và những thách thức mới? Bạn có sẵn sàng đón nhận những thay đổi và đưa ra những ý tưởng mới? 

- Làm việc dưới áp lực: Bạn có chịu được stress khi khối lượng công việc nặng nề và những ngày cuối cùng của dự án? Bạn có thể hoàn hành tốt công việc và vượt qua ngay cả những lúc khó khăn nhất? 

 Nhớ rằng, dù bạn nộp đơn cho bất kỳ vị trí nào đi nữa, thì sự kết hợp những kỹ năng cứng và những kỹ năng mềm luôn cho bạn nhiều cơ hội.

Các hình thức phỏng vấn cùng cách chuẩn bị

Những câu hỏi thật gai góc và hóc búa sẽ được phát huy tối đa để kiểm tra độ nhạy bén của bạn. Ví dụ người phỏng vấn sẽ đặt ra một chủ đề gây tranh cãi và không đồng ý với bạn. 

Bạn chuẩn bị đi phỏng vấn và đang tự hỏi nhà tuyển dụng sẽ hỏi bạn gì đây… Bạn có biết việc nắm rõ các hình thức phỏng vấn sẽ giúp bạn tự tin tìm ra cách trả lời phù hợp nhất? 

Phỏng vấn qua điện thoại
 

Do hạn chế về thời gian, những buổi phỏng vấn qua điện thoại ngày càng phổ biến. Đó là cách phỏng vấn để nhà tuyển dụng (NTD) đánh giá sơ bộ về ứng viên. NTD có thể báo trước cho bạn thời gian phỏng vấn qua điện thoại. Tuy nhiên họ cũng có thể không báo trước. 

Cách chuẩn bị: 

- Chuẩn bị tất cả những tài liệu liên quan, như hồ sơ tìm việc, thư xin việc, người tham khảo, v.v.

- Khi buổi phỏng vấn bắt đầu, bạn hãy chắc rằng bạn nắm rõ tên và chức vụ của người phỏng vấn và sử dụng đúng tên của ông ta/bà ta trong suốt buổi phỏng vấn. Hãy nhớ viết thư cám ơn người phỏng vấn sau khi buổi phỏng vấn kết thúc. 

- Bạn cần trả lời ngắn gọn và tập trung. Hãy để người phỏng vấn cắt ngang nếu ông ta/bà ta muốn hỏi bạn thêm thông tin hoặc thay đổi chủ đề. 

- Hãy nêu những câu hỏi liên quan đến công việc, công ty, quá trình tuyển dụng, v.v. 
Phỏng vấn theo nhóm 
Phỏng vấn theo nhóm được đánh giá là khá hiệu quả. Như tên gọi, nhiều người sẽ phỏng vấn bạn cùng một lúc thay vì bạn được phỏng vấn riêng với từng người. 

Cách chuẩn bị: 

- Trả lời và hướng ánh nhìn của bạn đến tất cả những người trong nhóm, thay vì chỉ với người đặt câu hỏi cho bạn. Tuy nhiên, bạn nên tập trung sự chú ý vào người trực tiếp đặt câu hỏi cho bạn. 

- Thông thường trong một buổi phỏng vấn theo nhóm, sẽ có một người chính chủ trì. Người này có thể là giám đốc trực tiếp của bạn hoặc người đưa ra quyết định tuyển dụng bạn hay không, vì vậy hãy dành sự chú ý đặc biệt đến họ. 

- Khi buổi phỏng vấn kết thúc, hãy cảm ơn cả nhóm đã dành thời gian phỏng vấn bạn. Bạn có thể thể hiện sự nhiệt tình được tham gia công ty hoặc nêu một số đề xuất của bạn đến người chủ trì nhóm phỏng vấn. 

Khi người phỏng vấn thiếu kinh nghiệm 

Nếu bạn được phỏng vấn với một công ty quy mô vừa hoặc nhỏ không có chương trình tuyển dụng quy mô, có thể bạn sẽ gặp một người phỏng vấn thiếu kinh nghiệm. Người phỏng vấn thiếu kinh nghiệm có thể không nắm được vai trò chủ trì buổi phỏng vấn, vì vậy “tạo điều kiện” cho bạn “lên ngôi” trong cuộc phỏng vấn. 

Cách chuẩn bị: 

- Hãy tận dụng cơ hội này để trình bày khả năng của bạn vì bạn sẽ không bị áp lực như khi gặp một người phỏng vấn có quá nhiều kinh nghiệm. 

- Người phỏng vấn bạn thiếu kinh nghiệm vì họ không phải là người phỏng vấn chuyên nghiệp. Tuy nhiên, họ rất quen thuộc và nắm vững cách thức công việc vận hành. Vì vậy bạn đừng nói hớ nhé. Hãy trình bày thật kỹ và cẩn thận khả năng của bạn và đặt ra nhiều câu hỏi về vị trí bạn dự tuyển. 

Phỏng vấn tìm hiểu hành vi trong quá khứ 

Người phỏng vấn thường căn cứ vào cách làm việc và thành tích trước đây để đánh giá xem bạn có đủ năng lực để đảm nhiệm tốt vai trò mới không. Bạn sẽ được hỏi về những tình huống cụ thể trong quá khứ, cách bạn giải quyết vấn đề và bạn đã học hỏi được gì từ những kinh nghiệm đó. 

Vd: Hãy cho tôi biết bạn đã làm gì để đạt doanh số 10.000 đôla Mỹ trong năm 2006? 

Cách chuẩn bị: 

Bạn cần đưa ra câu trả lời thật chi tiết và cụ thể với phương pháp STAR: 

- Situation (Tình huống): nêu rõ tình huống khó khăn mà bạn đã gặp phải. 

- Task (Nhiệm vụ): mô tả nhiệm vụ mà bạn đã đảm trách để giải quyết tình huống khó khăn trên. 

- Action (Hành động): trình bày những bước cụ thể bạn đã thực hiện để giải quyết tình huống. 

- Result (Kết quả): hành động của bạn đã đem lại kết quả tốt đẹp như thế nào và bạn đã rút ra kinh nghiệm gì. 

Phong cách phỏng vấn tạo áp lực 

Nhà tuyển dụng thường sử dụng phương pháp này để đánh giá khả năng giải quyết vấn đề, cách đối phó với những tình huống căng thẳng và khả năng làm việc dưới áp lực cao của ứng viên. 

Cách chuẩn bị: 

Bạn nên bình tĩnh, đừng rối trí với ánh nhìn lạnh lùng hay những câu hỏi “sát thủ” của nhà tuyển dụng. Hãy nhớ rằng bạn nói gì không quan trọng bằng cách bạn thể hiện. Và đừng quên suy nghĩ thật cẩn thận trước khi nêu quan điểm của mình. 

Phỏng vấn Tình huống 

Người phỏng vấn đang muốn phân tích kỹ năng suy luận và óc phân tích của bạn để giải quyết vấn đề. Ví dụ, họ có thể hỏi bạn “Có bao nhiêu chiếc xe mô-tô ở thành phố Hồ Chí Minh?” Người phỏng vấn sẽ tìm hiểu quá trình bạn dùng để có được câu trả lời. 
Cách chuẩn bị: 
Dạng câu hỏi tình huống đòi hỏi ứng viên phải sáng tạo, có khả năng suy luận logic để đưa ra giải pháp thích hợp nhất. Và điều quan trọng nhất, hãy thể hiện rõ ràng quan điểm và suy nghĩ của riêng bạn trong mỗi câu trả lời, đó cũng là cách để bạn đánh giá liệu mình có phù hợp với điều kiện làm việc ở môi trường mới không.

Bạn đã biết cách đặt câu hỏi?

Chỉ với câu hỏi này bạn sẽ biết được rất nhiều thứ. Cách thức quản lý của cấp trên, sự kỳ vọng của các thành viên công ty với vị trí ấy, khả năng thăng tiến ở vị trí này... Nhớ, hãy lắng nghe cẩn trọng câu trả lời của nhà tuyển dụng cho những câu hỏi này. 

Chúc mừng! Bạn đã có được một cái hẹn phỏng vấn. Bạn đang chuẩn bị mọi thứ sẵn sàng cho buổi phỏng vấn: may thêm bộ đồ mới, đánh lại đôi giày, nghiên cứu thêm tài liệu về công ty và in thêm vài bản CV nữa... nhưng bạn có biết, tất cả chỉ là phụ. Điều quan trọng nhất bạn cần phải chuẩn bị cho ngày trọng đại này là một chiến lược... đặt câu hỏi cho nhà tuyển dụng. 

Hãy nhớ, bạn không phải là người duy nhất mong muốn vị trí ấy. Và biết cách đặt câu hỏi sẽ là cách tốt nhất để bạn thể hiện với nhà tuyển dụng rằng bạn thực sự quan tâm tới vị trí mà họ đang tuyển dụng. Tất nhiên không có một mẫu số chung nào cho tất cả. Nhưng những mách nhỏ sau đây sẽ giúp bạn biết cách đặt câu hỏi chuyên nghiệp và dễ "ghi điểm" nhất. 


Hiện công ty có bao nhiêu nhân viên?
 

Đừng nghĩ rằng đó là câu hỏi thừa thãi. Nếu biết được câu trả lời cho câu hỏi này, bạn sẽ có thể mường tượng được cơ hội thăng tiến dành cho mình là bao nhiêu? Nhờ câu hỏi này bạn cũng có thể biết được liệu trách nhiệm trong công việc của mình ở mức độ nào. Bởi một công ty với số lượng nhỏ nhân viên bao giờ cũng sẽ đòi hỏi nhân viên của mình "cứng cáp", kỹ năng tốt hơn và phải căng mình làm nhiều việc hơn. 

Công ty có kế hoạch mở rộng hoạt động không? 

Với câu hỏi này bạn sẽ biết được công ty đang ở đâu trong quá trình phát triển của mình. Nếu họ không có kế hoạch bành trướng, mở rộng hoạt động nữa, thì có thể là họ đang gặp nhiều khó khăn, hoặc đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Hoặc đơn giản chỉ vì họ chỉ là người làm thuê và chịu trách nhiệm duy trì công ty, chứ không biết gì về các chiến lược khác của công ty cả. 

Ai sẽ là người trực tiếp quản lý vị trí công việc này? 
Bạn hãy hy vọng rằng người quản lý bạn sau này trong công việc chính là người đang phỏng vấn và ngồi trước mặt bạn. Bởi nếu điều đó là đúng thì ít nhất bạn đã được sếp cân nhắc kỹ về những cá tính mà bạn bộc lộ chứ không chỉ là bạn trên... giấy. Và điều này cũng dẫn đến một câu hỏi khác: phong cách lãnh đạo của sếp thế nào? 

Bảo hiểm sức khoẻ ? 

Hãy chắc rằng bạn đã tìm hiểu kỹ về vấn đề này. Có thể đặt thêm câu hỏi để biết được liệu rằng bạn còn có nhiều lựa chọn khác không? Hay việc khám răng và thị lực có bao gồm trong chế độ chăm sóc sức khoẻ của công ty không? 

Chế độ hưu trí? 

Bạn cần phải biết thật kỹ về điều này. Có công ty có chế độ hưu trí rất tốt nhưng nhiều công ty lại không. Bạn phải đảm bảo rằng công ty bạn có chế độ tốt nhất mà bạn có thể có. Tất nhiên bạn cũng nên tìm hiểu mức độ phụ cấp mà bạn sẽ được nhận. 

Chế độ nghỉ? Vị trí tuyển dụng này có chế độ nghỉ như thế nào? Liệu có thể có những kỳ nghỉ cá nhân đột xuất được không? Nếu ốm đau thì như thế nào? Đó là những câu hỏi mà bạn nên đặt ra với nhà tuyển dụng. Tất nhiên chúng không quá quan trọng nhưng nếu bạn có được những thông tin này thì sẽ tốt hơn cả. 

Các chế độ khác : Chế độ thưởng dịp lễ Tết hay kỷ niệm thành lập? Chế độ hoa hồng? Các chế độ chăm sóc y tế khác? Đó cũng là những điều bạn không nên quên hỏi nhà tuyển dụng. 

Tương lai của công ty? 

Theo ông đâu là thách thức lớn nhất cho công ty trong những năm sắp tới? Ông có chắc rằng chúng ta đang không đi phải ngõ cụt? 

Đối thủ cạnh tranh ? 

Lợi thế của chúng ta với đối thủ trực tiếp là những gì? Công ty chúng ta có kế hoạch gì để tạo ra hoặc duy trì thế mạnh cạnh tranh đó với đối thủ? 

Ông bà hy vọng gì ở người nắm giữ vị trí này? 

Tương tự với câu hỏi này là câu hỏi kiểu: Ở vị trí này, thế nào được coi là thành công? Đây là cách để bạn định liệu liệu rằng công ty mà mình ứng tuyển có kế hoạch cứng như thế nào và họ kỳ vọng bao nhiêu vào vị trí mà bạn sẽ ứng tuyển. 

Tại sao người đang ở vị trí này lại không tiếp tục làm việc? 

Ở cuối buổi phỏng vấn, đây thực sự là một câu hỏi thông minh. 

Đường "hoạn lộ" của vị trí tuyển dụng này ra sao? 
Câu hỏi này sẽ là câu hỏi rất hay giúp bạn tìm hiểu được cơ hội thăng tiến của mình nếu ở vị trí này là như thế nào? Đương nhiên nó có thể rất quan trọng hoặc không hề quan trọng với bạn, nhưng đó là điều bạn nên biết.

Kỹ năng làm việc cần thiết cho những sinh viên mới ra trường

Một công việc bán thời gian hay thực tập khi còn đi học là yếu tố quan trọng giúp bạn ghi điểm trước nhà tuyển dụng. Thậm chí kinh nghiệm đi làm tình nguyện tại địa phương hay tham gia đội tuyển bóng đá trường cũng giúp bạn thể hiện được khả năng mà nhà tuyển dụng đang tìm kiếm 

Sau khi tốt nghiệp, chắc chắn bạn sẽ dấn thân vào thị trường lao động ngay khi có thể. Và để sớm thành công, bạn cần thể hiện cho nhà tuyển dụng thấy những khả năng của bạn. 

Những kỹ năng sinh viên cần có: 

Kỹ năng truyền đạt thông tin: Những nhà tuyển dụng muốn nhân viên của họ có thể viết được những bản báo cáo với trình tự khoa học và không có bất cứ lỗi ngữ pháp hay chính tả nào trong câu. Theo ông Ruth Prochnow, nhà tư vấn về nghề nghiệp của trường đại học Denver Career Centrer nói rằng: "Tôi nghĩ kỹ năng này cũng quan trọng như kỹ năng phát âm tốt và chuẩn vậy". 

Kỹ năng về máy móc công nghệ: Có những công việc đòi hỏi khả năng cao về công nghệ thông tin như khả năng hiểu biết về ngôn ngữ lập trình. Tuy nhiên, có những công việc bạn xin tuyển không yêu cầu về khả năng công nghệ thông tin thì kỹ năng sử dụng thành thạo máy vi tính cũng vẫn là yếu tố cần thiết và cơ bản. Bà Norm Meshriy, nhà tư vấn kiêm giám đốc của công ty Career Insights nói rằng: "Tiến bộ công nghệ được áp dụng vào công việc nhằm làm cho hiệu quả công việc cao hơn và giảm áp lực làm việc cho con người vì vậy để tận dụng được lợi thế đó các bạn phải biết sử dụng chúng". 

Khả năng lãnh đạo: Vài năm gần đây, nhiều công ty đã cắt giảm việc thuê những nhà quản lý ở cấp độ thấp mà họ đang tìm kiếm những người có khả năng lãnh đạo ở nhiều cấp độ kể cả ở những cấp độ cao trong công ty. 

Khả năng làm việc nhóm: Những nhà tuyển dụng muốn tìm những nhân viên có khả năng làm việc hiệu quả, năng suất khi làm theo nhóm. Điều này đòi hỏi nhân viên đó cần có tính cách hòa đồng, tôn trọng thời hạn công việc, và sẵn sàng giúp đỡ những thành viên còn lại trong nhóm để kịp tiến độ dự án cho dù việc đó không thuộc nhiệm vụ của họ. 
Bạn có thể tìm kiếm kinh nghiệm làm việc nhóm với những công việc làm thêm hay hoạt động ngoại khóa. Bà Meshriy cũng cho biết: "Hãy thử làm hầu hết mọi công việc bạn có khả năng trong cuộc sống, khi làm việc cùng những người khác bạn sẽ học được điều bạn cần". 

Khả năng làm việc độc lập: Tuy trái ngược với khả năng trên nhưng đây cũng được coi là yếu tố rất quan trọng khi đi xin tuyển. Nhà tuyển dụng cũng mong chờ nhân viên của họ có thể làm việc một cách độc lập khi cần thiết. 

Khả năng thích nghi nhanh: Có thể bạn biết cách để viết các biên bảo và thông báo theo đúng quy tắc nhưng sếp lại muốn bạn có cả khả năng ghi nhớ tốt và ghi chép nhanh trong công việc. Yêu cầu của sếp luôn đa dạng vì vậy bạn cần linh hoạt trong làm việc. Các đồng nghiệp cũng như sếp đến rồi đi. Điều quan trọng là bạn cần có khả năng thích nghi nhanh với những yêu cầu mới thậm chí trong cả những thời điểm khó khăn, bất ổn. 

Cách "nuôi dưỡng" các kỹ năng đó: 

Thách thức chủ yếu cho những sinh viên mới ra trường đó là ít kinh nghiệm làm việc, điều này gây khó khăn cho họ khi muốn thể hiện với nhà tuyển dụng thấy tất cả các kỹ năng mà họ có. 

Bà Meshriy gợi ý rằng để thể hiện kỹ năng của bản thân hãy gắn chúng vào từng câu chuyện. Mỗi câu chuyện như một ví dụ về những kết quả bạn đã làm được, nói về cách bạn đã áp dụng khả năng đó để giải quyết vấn đề. Nếu khi nhà tuyển dụng hỏi bạn làm sao để hòa đồng với mọi người trong công việc thì hãy kể về chương trình làm việc bất kỳ mà bạn đã tham gia. Một đề tài nghiên cứu nhóm bạn từng làm khi còn học trong trường cũng là một ví dụ ấn tượng. 

Điểm mấu chốt là bạn phải đưa ra nhiều câu chuyện khác nhau, không nên kể đi kể lại một câu chuyện trong buổi phỏng vấn.

Hiểu mình rồi mới nên chọn nghề

Khi đã biết mình thuộc tuýp người nào, bạn trẻ cần tìm hiểu đại trà để biết khái quát đặc điểm của nhiều lĩnh vực nghề nghiệp trên thị trường lao động: nghề nào đòi hỏi tính nguyên tắc; nghề nào yêu cầu phải kiên trì, tỉ mỉ hay nghề nào buộc phải có tính hướng ngoại…để tự mình nhắm được lĩnh vực nghề nghiệp tương thích nhất. Chẳng hạn, người có “máu” nghệ sĩ phù hợp với các lĩnh vực mang tính sáng tạo, thể hiện cảm xúc như trình diễn, thiết kế, sáng tác… Tiếp theo mới xác định mục tiêu và lập kế hoạch nghề nghiệp cụ thể. 

“Build a career, not a job” (Có việc chưa đủ, làm chủ một nghề) là lời khuyên của Trung tâm đào tạo hướng nghiệp L & A. 

Đi guốc trong… bụng mình 

Đến năm thứ 3 đại học, anh chàng sinh viên tên Quách Tuấn Khanh “cả gan” giã từ giảng đường y khoa mà mình đang học theo ý kiến của ba mẹ để đeo đuổi ngành quản trị kinh doanh. Từ việc biết đích xác mình muốn gì và dám hành động để đạt được điều mình muốn, và từ nền tảng những kiến thức quản trị kinh doanh, ông Quách Tuấn Khanh nay đã trở thành một diễn giả nổi tiếng, nhất là trong lĩnh vực động viên tinh thần, phá triển cá nhân, cân bằng cuộc sống... Không ít trường hợp khác đến khi đi làm rồi mới nhận ra nhiều mặt trái của nghề khiến người lao động tốn thời gian chuyển ngành nghề hoặc miễn cưỡng làm việc cho qua cuộc sống. 

Người ta chỉ có thể hài lòng và đạt năng suất lao động cao nếu kỹ năng và kiến thức áp dụng trong công việc phù hợp với điều mình yêu thích. Chẳng hạn, nếu thích giao tiếp và giúp đỡ người khác thì các công việc thuộc lĩnh vực cộng đồng sẽ phù hợp với bạn. Do đó, rất cần thiết tự đánh giá tính cách, sở thích, giá trị và kỹ năng của bản thân. Có thể tìm hiểu chính mình bằng cách tự hỏi: “Tôi đã làm tốt điều gì?”, “Tôi có thể say sưa làm gì?”, “Điều gì tôi ghét nhất?”, “Người ta nói gì về tôi?”... Cần liệt kê tất cả những kỷ niệm từ quá khứ, kể cả trò chơi thời thơ ấu như xây lâu đài cát hay vẽ tranh… Khi kể ra những điều đó, hãy nhớ “câu thần chú”: “Chính tôi đã làm như thế!” vì thường những gì đã diễn ra mới thể hiện đúng nhất về mình, từ đó nhận ra được tính cách và điểm mạnh, điểm yếu của bản thân mình. Từ đó nhận biết được lĩnh vực nghề nghiệp phù hợp. 

Hãy liệt kê thật kỹ những câu hỏi này để tìm hiểu về chính mình vì rất có thể nghề thực sự phù hợp lại đến từ một khía cạnh không được quan tâm đến, chẳng hạn một thú vui giải trí. Ví dụ, một người có sở thích nấu ăn nhưng chưa bao giờ nghĩ đến việc trở thành một đầu bếp mà lo tập trung vào các môn toán, lý, hóa mà mình học khá nhất trong trường học để trở thành một kỹ sư dù không thích lắm những công việc liên quan nhiều đến kỹ thuật. 

Đoni đóng giày 

Có câu “biết mình biết người trăm trận trăm thắng”, tìm hiểu chính mình là bước quan trọng trong việc lập kế hoạch nghề nghiệp. Cần tìm nghề phù hợp với chính mình chứ không nên cố gắng “gọt chân cho vừa giày”, gượng ép để mình phù hợp với nghề nghiệp. Do đó, bạn trẻ nên quan tâm tự xác định bản thân mình và lĩnh vực nghề nghiệp nào phù hợp nhất với mình hơn là tìm hiểu ngành học nào dễ thi đậu hay đang “hot”, hoặc chọn nghề theo sự sắp đặt của người khác… Thế nhưng, đa số bạn trẻ chỉ muốn thi đậu đại học họăc tìm một công việc kha khá trước rồi mới tính đến chuyện chăm lo xây dựng sự nghiệp lâu dài. chủ yếu do định hướng nghề nghiệp ban đầu chưa chuẩn xác vì chưa hiểu rõ rõ bản thân và thực tiễn nghề nghiệp. 

Thực tế, vẫn có nhiều người bắt tay vô công việc rồi mới đam mê và phát triển bằng cách học hỏi để lấp đầy các điểm yếu. Thế nhưng, nếu xác định sớm được đâu là công việc mà mình đam mê thì sẽ có nhiều thời gian hơn để học hỏi kiến thức và kỹ năng cần thiết.

Hãy cải thiện ngôn ngữ cơ thể trong cuộc phỏng vấn

Để chứng minh một cảm giác hạnh phúc, thì cần phải có một cái bắt tay mạnh mẽ nhưng đừng quá nắm chặt tay người phỏng vấn, cùng lúc mắt nhìn thẳng vào họ và phản chiếu xuống bàn tay đang nắm tay người phỏng vấn lắc nhẹ. 

Trong bài viết này sẽ tóm tắt 7 cách bảo đảm sự thể hiện tốt ngôn ngữ cơ thể trong lúc phỏng vấn. Để chắc chắn mọi sự chuẩn bị của bạn cho buổi phỏng vấn xin việc không phải là không có kết quả. Ngôn ngữ cơ thể của bạn sẽ là chiếc chìa khóa cho cuộc phỏng vấn thành công. 

Sau đây là 7 cách cải thiện ngôn ngữ cơ thể mà bạn cần lưu tâm trước khi bước vào cuộc phỏng vấn. 

1. Mắt nhìn thẳng người phỏng vấn. Không có gì lạc lỏng hơn đối với một người phỏng vấn và một người được phỏng vấn không có khả năng cho một cuộc tiếp xúc bằng mắt mạnh mẽ, tin cậy. Người phỏng vấn có thể nghĩ rằng vì bạn không thể làm được ở vị trí này, bạn đang trốn tránh điều gì đó, có thể là những nhược điểm của bạn, bạn thiếu tự tin vào khả năng của mình. Nếu bạn cố đấu tranh để tập trung khi nhìn thẳng vào mắt của người khác, lúc đó hãy cố gắng nhìn thẳng vào giữa đôi mắt họ. 

2. Cười. Bạn cần phải luyện tập sự mạnh mẽ, thành thật và vui vẻ. Một nụ cười thân thiện sẽ nói lên rằng “Tôi là một người vui vẻ, tôi tự tin và tôi thích làm việc ở đây”. Cố gắng luyện tập nụ cười ở trong gương trước khi đến với cuộc phỏng vấn. Điều này sẽ cho bạn có một cuộc phỏng vấn với bầu không khí cởi mở. Nếu bạn cảm thấy ngượng ngùng với nụ cười của mình, hãy đến nhờ nha sĩ, họ có thể khắc phục về nó. 

3. Tư thế thoải mái. Một lần nữa thử thực hành điều này trước tiên với bạn bè. Hãy chắc chắn rằng đôi chân của bạn cùng nghiêng về một phía, nếu bạn là một người lịch sự, tao nhã. Và đặt hai bàn tay về một bên, trên bắp đùi của bạn là tốt nhất. Một trạng thái thoải sẽ rất quan trọng trong khi người phỏng vấn đang nói. Nó giải thích rằng bạn dễ tiếp thu những câu hỏi của họ và tích cực lắng nghe. 

4. Đừng ngồi cong người quá. Sẽ dễ dàng khi xuất hiện với một tư thế lưng cong quá nhiều. Điều này đặc biệt phổ biến khi bạn được mời ngồi ở một vị trí rộng lớn, một chiếc ghế mềm mại. Cố gắng đừng nên xuất hiện quá thanh thản. Không phải việc ngồi dựa lưng sau thành ghế là một ý tưởng tốt. Nếu bạn ngồi hướng về phía trước, nó sẽ tạo ra một tư thế trông có vẻ bạn chăm chú hơn và quan tâm hơn. Có một số người ngồi quá cong bởi vì họ quá vô ý. Một số người khác ngồi cong lưng bởi vì họ có một ngôn ngữ cơ thể quá tồi. Tất cả những tư thế đó đều không mang lại một ấn tượng tốt trong mắt người phỏng vấn. Hãy cố gắng luyện tập trong gương khi còn ở nhà. 

5. Đừng ngồi thẳng quá. Nếu bạn ngồi thẳng quá thì bạn không có được vẻ cởi mở, chứng tỏ bạn đang rất căng thẳng. Nếu một người phỏng vấn giàu kinh nghiệm đang phỏng vấn bạn, thì họ có thể họ không cần bận tâm đến điều này. Họ chỉ xét đoán bạn dựa trên những gì mà bạn đang nói hơn là việc bạn xuất hiện căng thẳng như thế nào. Tuy nhiên, nếu bạn đang được phỏng vấn bởi một người ít kinh nghiệm thì có lẽ họ không cảm thấy được thoải mái bởi dáng điệu của bạn. Có thể họ kết thúc cuộc phỏng vấn với một cảm giác không tốt về bạn mà chỉ đơn giản bởi vì bạn quá căng thẳng. 

6. Hãy chắc chắn mắt của bạn luôn rạng rỡ. Nó là tất cả của sự thu hút. Người phỏng vấn sẽ rất ấn tượng với một đôi mắt luôn sáng lên trong cuộc tiếp xúc, nhưng mắt của bạn trông không được hoạt bát và lơ là thì bạn đang tự gây khó khăn cho mình. Hãy chắc chắn bạn có một giấc ngủ thật tốt trước khi đến cuộc phỏng vấn. Nên nhớ, đó là một ngày rất quan trọng – bạn cần phải trông thật tốt và đừng để ghèn còn đọng lại trong khóe mắt. Nếu bạn muốn đôi mắt của mình có sự rạng rỡ thì hãy nhỏ vài giọt thuốc tẩy trắng vào. Đôi mắt của bạn không phải là giá trị quyết định nhưng nó vô cùng quan trọng. 

7. Tập cách bắt tay. Có nhiều người lại không có được một cái bắt tay chuyên nghiệp. Nên nhớ đây là phần ấn tượng đầu tiên và là cuối cùng khi bạn rời khỏi cuộc phỏng vấn. Nếu bạn có một cái bắt tay yếu, lỏng lẻo, thì điều đó sẽ mách bảo với người phỏng vấn rằng bạn không đủ tự tin và không có khả năng đương đầu với mọi tình huống trong công việc. 

Tóm lại, sự sao chép là một chìa khóa, nếu bạn có thể sao chép một cách tinh tế ngôn ngữ cơ thể của người phỏng vấn, bạn sẽ dễ dàng tìm thấy nhiều sự liên lạc bởi vì bạn sẽ nói cùng một ngôn ngữ cơ thể thầm kín. Điều này sẽ đặt bạn vào con đường cạnh tranh trong cuộc đua đến công việc trong mơ của bạn.

Để được "điểm tuyệt đối" khi bạn phỏng vấn qua điện thoại?

Cuộc phỏng vấn đã cơ bản hoàn thành. Nhưng cũng như lúc bắt đầu phỏng vấn, bạn cần phải gây ấn tượng lần nữa với nhà tuyển dụng để chắc chắn về một "con điểm" tuyệt đối hay chí ít là một cánh cửa rộng đưa bạn đến cuộc phỏng vấn trực tiếp hay công việc bạn mong muốn. 

Bạn nộp hồ sơ và hồi hộp chờ thông tin từ nhà tuyển dụng và chờ đợi một cuộc phỏng vấn trực tiếp. Nhưng thông tin mà bạn nhận được lại là: Bạn sẽ phải trải qua vòng phỏng vấn qua điện thoại trước khi phỏng vấn trực tiếp, mặt đối mặt. Bạn thực sự lo lắng với câu hỏi: Làm thế nào để được điểm tuyệt đối khi phỏng vấn qua điện thoại? Những gợi ý sau đây sẽ giúp bạn đạt được mong muốn ấy. 
Gây ấn tượng bằng giọng nói 
Điều quan trọng nhất bạn cần phải nắm trong trường hợp này là: Nếu như trong cuộc phỏng vấn trực tiếp, mặt đối mặt, nếu như bạn không "lợi khẩu", bạn hoàn toàn có thể tận dụng ưu thế ngôn ngữ cơ thể (tay, ánh mắt, cử chỉ...) để gây ấn tượng với nhà tuyển dụng. Nhưng trong những cuộc phỏng vấn qua điện thoại, vũ khí duy nhất mà bạn có chỉ là giọng nói. Làm sao để sử dụng thứ vũ khí này hiệu quả nhất, đó là bước đầu tiên đưa bạn đến buổi phỏng vấn trực tiếp sau đó.

Bạn phải chắc rằng mình sử dụng tốt ngôn ngữ và chuẩn bị tốt tâm trạng trong quá trình phỏng vấn. Trong quá trình phỏng vấn, cách nói, cách sử dụng ngôn từ của bạn phải thật chuyên nghiệp, vừa đủ gây ấn tượng và không làm cho nhà tuyển dụng thấy được sự hồi hộp của mình. Nếu bạn làm được tốt điều này, cuộc phỏng vấn từ sự gượng ép, mang tính công việc nhiều hơn sẽ trở nên cởi mở hơn rất nhiều và nhà tuyển dụng sẽ cảm thấy có hứng thú hơn khi trò chuyện với bạn. Điều này sẽ rất có lợi cho bạn. 

Trong trường hợp bạn cảm thấy thực sự căng thẳng, tay mướt mồ hôi vì hồi hộp thì cũng chớ quá quan tâm tới nó, hãy phớt lờ mọi thứ và tập trung vào một nội dung duy nhất: trò chuyện với nhà tuyển dụng. 
Biết dùng "kế hoãn binh" trước những câu hỏi khó 
Bây giờ là lúc bạn gặp câu hỏi khó. Bạn cảm thấy thực sự bế tắc, không biết trả lời thế nào. Lúc này là lúc bạn tận dụng ưu thế của phỏng vấn qua điện thoại: nhà tuyển dụng sẽ không thể quan sát được thái độ, sự lúng túng, bối rối của bạn trước câu hỏi khó đó. Vì thế hãy thật bình tĩnh. Đương nhiên, sự căng thẳng đôi khi cũng có thể bộc lộ qua điện thoại, nhưng không phải ai cũng cảm nhận được điều đó. 

Bí quyết là ở đây: Nếu như bạn nhận được câu hỏi khó hoặc đơn giản là bạn không có ngay câu trả lời, hãy khéo léo trả lời theo kiểu: "Câu hỏi thật thú vị, tôi hiểu điều ông bà muốn nói. Nhưng tôi nghĩ trong hoàn cảnh của chúng ta ngày hôm nay, tôi thực sự không nghĩ ông bà muốn nói cụ thể về điều gì?". Trong trường hợp này, thông thường nhà tuyển dụng sẽ đưa ra cho bạn một gợi ý nào đó, và dựa vào đó bạn sẽ biết được chính xác ông ta (hoặc bà ta) muốn nghe gì ở bạn. Lúc này, phụ thuộc vào câu hỏi là gì, bạn có thể trau chuốt câu trả lời của bạn. 

Tất nhiên bạn tuyệt đối không nên sử dụng những từ kiểu như "uh, um, hmm... " trong cả 5 phút phỏng vấn, trò chuyện với nhà tuyển dụng. Đó thực sự là những từ rất nghèo nàn ý nghĩa. 

Đừng kết thúc phỏng vấn như thể một kẻ bại trận 

Hãy nói với nhà tuyển dụng, bạn cảm thấy rất thú vị khi được trò chuyện với ông ta (bà ta). Hãy thảo luận với họ đôi chút về những bước tiếp theo. Sau đó hãy cho nhà tuyển dụng thấy bạn thực sự mong muốn trở thành thành viên trong công ty của họ và sẽ giữ liên lạc. 

Nguyên tắc ở đoạn kết này vẫn là phải gây được ấn tượng với nhà tuyển dụng cho dù bạn cảm thấy trước đó bạn đã trả lời rất ngớ ngẩn. Không có lý do nào biện minh cho câu "tạm biệt" kiểu bại trận của bạn cả. Hãy tự tin vào khả năng của mình và hãy bày tỏ niềm vui mừng thành thực với buổi trò chuyện trao đổi với nhà tuyển dụng. Ai mà biết được, biết đâu, vì sự ấn tương trong những giây phút cuối này, nhà tuyển dụng lại bỏ qua cho bạn những lỗi ngớ ngẩn trước đó và mở cho bạn một cánh cửa rộng khác thì sao?

Bài tập giúp nhận định những kỹ năng của bản thân

Danh sách cần bao gồm tất cả những kỹ năng trong công việc cũng như bên ngoài cuộc sống hằng ngày. 

Một trong những điều quan trọng nhất đối với một ứng viên là nhận ra được mình có những kỹ năng gì. Bạn cần hiểu rõ năng lực của mình để có thể “miêu tả” chúng một cách rõ ràng và thuyết phục trong resume cũng như trong buổi phỏng vấn. 

Dưới đây chúng tôi đưa ra một bài tập nhỏ giúp bạn nhận ra những kỹ năng của bản thân, từ đó quyết định kỹ năng nào là thế mạnh giúp bạn trên bước đường tìm việc. 

Đầu tiên, bạn hãy lập một danh sách mọi thứ bạn có thể làm được, nó có thể rất dài nhưng bạn có thể giản lược dần sau đó. 

Tập trung vào những gì bạn đã viết ra, ví dụ: 

- Giám sát người khác (nhân viên, trẻ nhỏ hay người giúp việc) 

- Viết báo cáo 

- Lái xe an toàn 

- Quản lý ngân sách 

- Sử dụng máy vi tính tốt 

- Dễ làm quen với mọi người 

- Tổng hợp thông tin 

- Sáng tạo 

- Sửa các thiết bị trong nhà như bóng đèn, đường ống nước… 

- Tổ chức dự án 

Bây giờ, hãy nghĩ về điều bạn biết - thông tin chọn lọc từ những điều bạn đã học được trong trường lớp, các sở thích và trong công việc. Ví dụ như: 

- Phương thức bán bảo hiểm 

- Tính toán thuế 

- Quá trình phát triển ở trẻ nhỏ 

- Truy cập và tìm kiếm thông tin trên internet. 

Mỗi danh sách của bạn nên có khoảng hơn 100 mục. Bây giờ, chúng ta sẽ chia làm 4 cột, theo thứ tự: 

Khá thường xuyên, thường xuyên, thỉnh thoảng và chưa bao giờ. Lấy mỗi mục từ trong danh sách bạn vừa làm điền vào cột thích hợp. “Khá thường xuyên” ở đây nên được hiểu là công việc đó được làm hằng ngày, hay cố định vài lần một tuần, “thỉnh thoảng” thì khoảng 1 tháng hoặc ít hơn, và “thường xuyên” sẽ nằm trong khoảng giữa hai cột này. 

Ví dụ: 

Khá thường xuyên: Có những ý tưởng mới; Nói chuyện với các nhóm khác. 

Thường xuyên: Quản lý ngân sách; Sắp xếp tài liệu. 

Thỉnh thoảng: Lên kế hoạch cho hội thảo; Giảng dạy và giúp đỡ các đồng nghiệp khác. 

Chưa bao giờ: Viết báo cáo; Tổ chức một cuộc họp. 

Sau đó lấy ra khoảng 15 mục bạn “khá thường xuyên” và cũng rất yêu thích khi làm, 15 mục “thường xuyên” và 10 mục “thỉnh thoảng”. Hãy viết chúng vào chung một tờ giấy và xem mối liên hệ giữa chúng. 

Ví dụ, khi nhìn vào đó bạn thấy bạn có vấn đề với việc giúp đỡ mọi người trong công việc (bạn cảm thấy không thoải mái khi phải chia sẻ thời gian để giúp đỡ người khác trong công việc của họ), bạn kém trong khả năng giao tiếp, hay bạn có khả năng sáng tạo cao, bạn kiểm soát ngân sách rất tốt và chặt chẽ,… 

Khi bạn nhận ra được bản thân có những khả năng gì thì đó cũng chính là tính chất của loại công việc bạn muốn làm. Bạn có thể đem so sánh bản danh sách cuối cùng này với thông tin tuyển dụng để biết giữa những yếu tố bạn đã có và những gì còn thiếu, việc bạn muốn làm có giống với yêu cầu công việc đó không?

Tránh nhầm lẫn tai hại khi đàm phán lương bổng

Trong tình huống này, bạn luôn nên đàm phán trực tiếp với nhà tuyển dụng có ảnh hưởng nhất định trong công ty hơn là với ban tổ chức cán bộ. Bạn có thể đưa ra những đề nghị theo kiểu: "Dường như ông (bà) đang muốn đưa ra một lời đề nghị đầu tiên và cũng là cuối cùng cho tôi. Nếu muốn vậy, chúng ta hãy cùng thảo luận kỹ về vấn đề này. Nếu quan điểm của chúng ta gặp nhau thì tôi nghĩ không có lý do nào tôi từ chối lời đề nghị của các ông (bà)". 

Bạn đề xuất lương 60USD một giờ nhưng sếp lại nhầm là 60USD một... tháng. Hoặc bạn mong đợi sẽ được nhận 10% tiền hoa hồng từ doanh thu của cả tháng nhưng cái mà bạn nhận được chỉ là 10%... lương tháng. Phải làm sao với những tình huống này?

Tốt nhất, để tránh những nhầm lẫn không đáng có này giữa sếp và bạn, hãy đưa ra đề nghị về lương bổng và các khoản phụ cấp khác trong các văn bản viết. Có như thế bạn mới không phải đối mặt với những nỗi thất vọng lớn khi nhận tháng lương mà bạn không hề mong muốn nó thấp như vậy. 

Bạn cho rằng những ví dụ nêu trên là khó xảy ra ư? Hoàn toàn có thể đấy. Thực tế đã chứng minh hàng trăm trường hợp nhầm lẫn hoặc sơ suất tương tự đã xảy ra chỉ vì bạn không đề cập đến những vấn đề này trong văn bản giấy. 4 nhắc nhở sau sẽ giúp bạn tránh được những điều tương tự xảy ra trong đàm phán lương bổng. 

1. Khi nào nên đề cập đến lương bổng bằng "giấy trắng mực đen"? 

Bất cứ khi nào bạn cũng nên đề cập đến lương bổng và các khoản trợ cấp hay thưởng khác bằng "giấy trắng mực đen". 

2. Không đưa có được đề nghị bằng văn bản thì... tìm cách có được nó sau khi phỏng vấn 

Trong trường hợp bạn chưa đề cập đến các vấn đề này trong hồ sơ, thì cuối buổi đàm phán, bạn có thể khéo léo đưa nó vào bằng cách nói với nhà tuyển dụng, kiểu: "Tại sao chúng ta không điểm lại những gì chúng ta vừa bàn bạc lại bằng văn bản nhỉ? Tôi sẽ thảo một thư chấp nhận với những thông tin mà tôi và ông vừa trao đổi. Ông có đồng ý không ạ?". 

Sau khi bạn nhận được sự đồng ý từ nhà tuyển dụng, bạn sẽ đường đường chính chính đưa vào hồ sơ những thông tin này, đương nhiên văn bản này sẽ phải có chữ ký của cả bạn và người tuyển dụng bạn. 

3. Đừng đề cập quá trực diện 

Liệu có phải đề nghị nhà tuyển dụng ký vào giấy tờ là bạn đang thiếu tin tưởng ông (bà) ta? Liệu bạn có nên bộc lộ thẳng thắn những gì đang diễn ra trong đầu bạn? 

Câu trả lời là hãy nói một cách khéo léo để nhà tuyển dụng hiểu được lý do của việc lấy chữ ký của họ. Chẳng hạn: "Đây là những gì mà chúng ta đã trao đổi và tôi ghi lại (đọc lại đoạn văn bản bạn vừa viết). Tôi biết rằng việc rõ ràng mọi thứ liên quan đến tiền bạc luôn là một điều rất quan trọng trong mọi tình huống. Vì vậy tôi đã ghi lại và ký vào đây. Nếu như ông (bà) cũng có làm vậy, tôi nghĩ là chúng ta đã cùng quan điểm về vấn đề này. Ông bà nghĩ thế nào?". 

4. Tránh 

Mọi cuộc đàm phán lương đều có sự trao đổi có đi có lại. Bao giờ công ty cũng đưa ra một mức lương nào đó cho ứng viên. Ứng viên đưa ra đề xuất của mình và công ty tiếp tục đàm phán để cả hai cùng đi đến quyết định cuối cùng. Trong trường hợp này, bạn nhớ hãy ghi lại bằng văn bản thoả thuận cuối cùng giữa bạn và nhà tuyển dụng. 

Còn trong trường hợp buổi phỏng vấn của bạn phức tạp hơn và phải trải qua nhiều vòng thì bạn phải tự quyết định khi nào và lúc nào nên ghi vào văn bản thoả thuận cuối cùng về lương bổng và chế độ của bạn với công ty. 

Tuy nhiên tại bất cứ thời điểm nào trong quá trình phỏng vấn kéo dài và phức tạp với nhiều quy trình này, bạn cảm thấy có thể sẽ nảy sinh nhầm lẫn, hãy đặt bút xuống và bắt đầu viết. Song không phải lúc nào bạn cũng cần phải ký nếu như bạn không muốn làm cho nhà tuyển dụng... sốc. Một văn bản ghi lại quá trình đàm phán giữa bạn và nhà tuyển dụng là đủ giá trị rồi. 

5. Đề nghị đầu tiên cũng là cuối cùng 

Một số công ty, nhà tuyển dụng muốn lời đề nghị đầu tiên của họ cũng là lời đề nghị cuối cùng về lương bổng với bạn. Đôi khi họ đã tính trước một con số cuối cùng về thoả thuận lương giữa bạn và họ và rất không muốn thay đổi này. Bởi để có nó, họ đã phải nghiên cứu rất kỹ về quỹ lương, vị trí công việc, trách nhiệm công việc... và nếu phải thay đổi họ sẽ phải nghiên cứu lại, rất mất thời gian. Vì thế, buộc họ phải ký vào một văn bản nào đó về thoả thuận lương giữa bạn và họ thực sự là làm khó họ. Cho nên nếu như bạn nhận được những câu kiểu như: "Chúng tôi cần biết bạn muốn gì để chúng tôi có thể đưa ra một đề nghị mà bạn có thể chấp nhận được" thì có nghĩa là bạn đang ở một cuộc đàm phán "first in final" (tạm dịch: đề nghị đầu tiên cũng là đề nghị cuối cùng). 

Tóm lại, trong mọi trường hợp, luôn luôn phải ghi lại kết quả đàm phán bằng giấy trắng mực đen. Kiên định nguyên tắc này sẽ không chỉ ngăn chặn những hiểu lầm không đáng có sau này trong vấn đề lương bổng và còn tạo ra một hình ảnh chuyên nghiệp cho bạn và đảm bảo rằng bạn sẽ không có bất cứ trục trặc nghiêm trọng nào trong đàm phán lương.